Przedmiotowy System Oceniania

z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum

w oparciu o podręcznik „Dziś i jutro” cz. 1

 

 

 

Przedmiot wiedza o społeczeństwie realizowany jest w wymiarze 1 godziny tygodniowo.

 

1. Metody oceniania na lekcjach wiedzy o społeczeństwie, to:

-     ocena szkolna wyrażona w skali 1-6,

-     ocena słowna – pochwała lub uwaga,

-     ocena symboliczna w formie plusów i minusów.

 

2. Oceny cząstkowe uczeń otrzymuje za:

-     aktywność – ocenie podlega wkład ucznia w przebieg lekcji w formie: wypowiedzi ustnych, pracy w grupach, pracy samodzielnej (pisemnej) na lekcji i w domu, udziału w olimpiadach, konkursach przedmiotowych;

-     prace domowa – minimum raz w półroczu. Wszystkie prace domowe muszą być systematycznie wykonywane, a zaległości nadrabiane w ciągu tygodnia.

-     kartkówki – krótka pisemna praca niezapowiedziana (obejmująca trzy ostatnie tematy);

-     prace klasowe (całogodzinna), ogłoszony z co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniem.

 

Każdy uczeń musi napisać każdy sprawdzian. W razie nieobecności uczeń musi napisać pracę na najbliższej lekcji lub w terminie wyznaczonym przez nauczyciela.

 

3. Wagi poszczególnych form sprawdzania wiedzy i umiejętności:

3 – praca klasowa,

2 – kartkówka,

1 – zadania domowe, aktywność, prace dodatkowe, ocena poprawiona.

 

4. Ze względu na specyfikę przedmiotu ocena z WOS powinna przede wszystkim uwzględniać aktywność uczniów. Aktywne uczenie się organizowane przez nauczyciela jest rozumiane w programie jako zdobywanie kompetencji i sprawności w zakresie uczenia się, myślenia, poszukiwania, doskonalenia się, współpracy i działania.

 

Wobec uczniów o specyficznych potrzebach edukacyjnych na podstawie opinii Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nauczyciel dostosowuje kryteria ocen do możliwości uczniów.

 

5. Uczeń ma prawo zgłoszenia jednego nieprzygotowania w ciągu półrocza.

 

6. Uczeń ma możliwość poprawienia stopnia ze sprawdzianu w ciągu 3 tygodni od terminu pracy. Uczeń na obowiązek wykonania pisemnej poprawy sprawdzianu, z którego otrzymał ocenę niedostateczną.

 

7. Ocena roczna jest średnią ważoną ocen z pierwszego i drugiego półrocza.

 Oceny są jawne zarówno dla ucznia jak i jego rodziców (prawnych opiekunów). Nauczyciele mają obowiązek udostępnić uczniowi i jego rodzicom (opiekunom prawnym) sprawdzone i ocenione prace pisemne. Sprawdzone i ocenione prace są udostępniane na życzenie ucznia i jego rodziców (prawnych opiekunów). Uczeń ma obowiązek zwrócić udostępnioną pracę kontrolną (test, praca klasowa, sprawdzian, kartkówka) w terminie ustalonym przez nauczyciela. Prace te są przechowywane w szkole przez nauczycieli przedmiotów przez cały rok szkolny. Uczeń może je odebrać w ostatnim tygodniu roku szkolnego (koniec sierpnia). Po tym terminie prace są niszczone przez nauczyciela przedmiotu.

 

Kryteria oceniania

 

Prace klasowe oceniane są zgodnie z wymaganą ilością punktów według następującej skali:

 

100% – ocena celująca

99% – 92% – ocena bardzo dobra

91% – 75% – ocena dobra

74% – 56% – ocena dostateczna

55% – 35 % – ocena dopuszczająca

34% – 0% – ocena niedostateczna.

 

1. Ocenę niedostateczną (1) otrzymuje uczeń, który nie opanował wiadomości i umiejętności na poziomie wymagań koniecznych. Uczeń:

-     nie opanował wiadomości i umiejętności przewidzianych programem nauczania,

-     nie potrafi, nawet przy znacznej pomocy nauczyciela, korzystać z prostych środków dydaktycznych,

-     nie potrafi formułować bardzo prostych wypowiedzi ustnych i pisemnych, ponieważ nie zna i nie rozumie podstawowej terminologii stosowanej na lekcjach.

 

2. Ocenę dopuszczającą (2) otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności na poziomie wymagań koniecznych. Jego działania mają charakter przede wszystkim odtwórczy. Uczeń:

-     ma braki w wiadomościach, nie opanował także wszystkich umiejętności przewidzianych w programie, ale nie uniemożliwia mu to dalszego poznawania treści programowych w następnych etapach edukacji,

-     zadania i polecenia, które uczeń wykonuje, często przy znacznej pomocy nauczyciela, mają niewielki stopień trudności,

-     zeszyt przedmiotowy prowadzi niesystematycznie, nie wykonał wszystkich prac lekcyjnych i domowych.

-     podejmuje próby, często nieudane, uzasadnienia własnego stanowiska.

 

 3. Ocenę dostateczną (3) otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności na poziomie wymagań koniecznych i podstawowych. Uczeń:

-     opanował minimum wiadomości określonych programem nauczania,

-     potrafi formułować schematyczne wypowiedzi ustne i pisemne,

-     umie posługiwać się, często pod kierunkiem nauczyciela prostymi środkami dydaktycznymi wykorzystanymi na lekcji.

 

4. Ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który posiadł wiadomości na poziomie wymagań koniecznych, podstawowych i rozszerzających. Uczeń:

-     nie opanował całego materiału określonego programem nauczania, ale nie utrudnia mu to

głębszego i pełniejszego poznania wiedzy podstawowej,

-     rozumie genezę, przebieg i skutki wielu zjawisk zachodzących we współczesnej Polsce

i świecie,

-     rozumie podstawowe reguły i procedury życia politycznego i gospodarczego,

-     poprawnie posługuje się prostymi źródłami informacji,

-     wykonuje samodzielnie typowe zadania polegające na ocenianiu, selekcjonowaniu,

wartościowaniu, uzasadnianiu,

-     umie formułować proste, typowe wypowiedzi ustne i pisemne.

 

5. Ocenę bardzo dobrą (5) otrzymuje uczeń, który opanował materiał programowy. Uczeń ten dysponuje wiedzą i umiejętnościami ze wszystkich poziomów, od wymagań koniecznych po dopełniające. Uczeń:

-     opanował w pełnym stopniu wiadomości i umiejętności przewidziane programem nauczania,

-     sprawnie, samodzielnie posługuje się różnymi źródłami wiedzy,

-     rozumie i poprawnie stosuje poznaną terminologię,

-     samodzielnie formułuje wypowiedzi ustne i pisemne na określony temat, wykorzystując

wiedzę zdobytą w szkole i poza nią,

-     umie współpracować w grupie,

-     aktywnie uczestniczy w lekcjach.

 

6. Ocenę celującą (6) otrzymuje uczeń, którego wiadomości i umiejętności nie ograniczają się do poziomu wymagań programowych. Uczeń taki odznacza się specjalnymi zainteresowaniami humanistycznymi. Systematycznie pracuje nad pogłębianiem wiedzy. Jest aktywny na lekcjach i w społeczności lokalnej. Uczestniczy i osiąga sukcesy w szkolnych i pozaszkolnych konkursach i olimpiadach. Uczeń:

-     wyróżnia się szeroką, samodzielnie zdobytą wiedzą,

-     posiadł umiejętność samodzielnego korzystania z różnych źródeł informacji,

-     samodzielnie formułuje wypowiedzi ustne i pisemne na określony temat, które są

wzorowe pod względem merytorycznym, jak i językowym,

-     kształtuje swój pogląd na wypadki najnowsze poprzez lekturę prasy i literatury najnowszej,

-     nie boi się wypowiadać własnych, nawet kontrowersyjnych opinii i sądów, które potrafi

prawidłowo, przekonująco uzasadnić,

-     doskonale zna szeroką terminologię przedmiotową, swobodnie się nią posługuje,

-     wykazuje doskonałą orientację w aktualnej sytuacji politycznej, gospodarczej i społecznej Polski oraz w sytuacji międzynarodowej.

 

 

Wymagania na poszczególne oceny

Temat lekcji

Zagadnienia

Wymagania na poszczególne oceny

dopuszczająca

dostateczna

dobra

bardzo dobra

celująca

Rozdział I: Ja i moje otoczenie

1. Ja, czyli kto?

- tożsamość

- tożsamość osobista i społeczna

- samoocena

- praca nad sobą

- styl życia

- aktywny i bierny styl życia

- sposoby spędzania wolnego czasu

- samorealizacja

- konsumpcyjny styl życia

- współczesne autorytety

- wyjaśnia terminy: samoocena, samorealizacja, autorytet

- dokonuje samooceny

- tłumaczy, czym jest styl życia

- podaje przykłady aktywnego i biernego spędzania wolnego czasu

 

- wyjaśnia terminy: tożsamość, konsumpcjonizm

- wymienia elementy tożsamości

- odróżnia tożsamość osobistą od społecznej

- charakteryzuje własny styl życia

- omawia różnice pomiędzy aktywnym i biernym stylem życia

- wskazuje współczesne autorytety

- podejmuje działania mające na celu eliminację swoich wad i wykorzystywanie atutów

- wymienia czynniki kształtujące styl życia

- przedstawia negatywne i pozytywne strony konsumpcyjnego stylu życia, na podstawie tekstu źródłowego

- wyjaśnia terminy: konformizm, nonkonformizm

- wskazuje sposoby poprawienia samooceny

- uzasadnia, jaki sposób spędzania wolnego czasu jest najkorzystniejsze dla człowieka

- wskazuje osobę, którą uważa za autorytet, i uzasadnia swój wybór

 

- omawia negatywne skutki zaniżonej lub zawyżonej samooceny

- odróżnia autorytety rzeczywiste od pozornych

 

2. Człowiek istotą społeczną

- socjalizacja

- czynniki ułatwiające i utrudniające socjalizację

- role społeczne

- konflikt ról

 

- tłumaczy, co to znaczy, że człowiek jest istotą społeczną

- wylicza pełnione przez siebie role społeczne

 

- wyjaśnia termin: socjalizacja

- wymienia role społeczne, jakie może odgrywać człowiek

 

- wyjaśnia, co decyduje o dobrych relacjach z innymi ludźmi

- określa, w jakich sytuacjach człowiek może utracić swoją indywidualność, na podstawie tekstu źródłowego

- wskazuje czynniki sprzyjające socjalizacji i ją ograniczające

 

- wymienia przyczyny konfliktu ról społecznych

3. Porozumiewamy się

- komunikacja werbalna i niewerbalna

- nadawca i odbiorca

- zasady skutecznej komunikacji

- mowa ciała

- umiejętność publicznych wystąpień

- prowadzenie dyskusji i debaty

- praca zespołowa

- wyjaśnia, na czym polega komunikacja werbalna i niewerbalna

- prowadzi rozmowę w sposób kulturalny

- wskazuje sposoby podejmowania decyzji w grupie

- podaje zasady skutecznego porozumiewania się

- wymienia podstawowe zasady publicznych wystąpień

 

- przekazuje komunikat w sposób werbalny i niewerbalny

- odczytuje w sposób prawidłowy gesty rozmówcy

- określa reguły przemawiania

w sytuacjach oficjalnych

- podaje zalety pracy zespołowej

- wyjaśnia znaczenie mowy ciała w akcie komunikacji

- uczestniczy w dyskusji lub debacie na wybrany temat

 

- prezentuje publicznie przygotowane wystąpienie

- tłumaczy, na czym polega debata oksfordzka

4. Nie taki konflikt straszny

- przyczyny powstawania konfliktów

- najczęstsze sytuacje konfliktowe

- sposoby rozwiązywania konfliktów

- skuteczne prowadzenie negocjacji

- wyjaśnia terminy: konflikt, negocjacje, kompromis

- podaje przykłady sytuacji konfliktowych w codziennym życiu

 

- wymienia różne typy zachowań i postaw w sytuacjach konfliktowych

- wskazuje sposoby rozwiązywania konfliktów

- tłumaczy, na czym polega konflikt pokoleń, na podstawie tekstu źródłowego

- określa najczęstsze przyczyny konfliktów we współczesnym świecie

- wskazuje problemy, z którymi najczęściej wiąże się konflikt pokoleń, na podstawie tekstu źródłowego

- podaje negatywne skutki różnych zachowań w sytuacjach konfliktowych

 

- symuluje  prowadzenie mediacji pomiędzy zwaśnionymi stronami

5. Grupy społeczne

- zbiorowość a grupa społeczna

- przyczyny powstawania grup społecznych

- podział grup społecznych

- hierarchia w grupie

- rodzina jako podstawowa grupa społeczna

- funkcje rodziny

- wyjaśnia, czym jest zbiorowość, a czym – grupa społeczna

- podaje nazwy grup społecznych, do których należy

- wymienia funkcje rodziny

 

- określa rolę kontaktów i więzi z innymi ludźmi w życiu człowieka

- przedstawia podział grup społecznych

 

- wymienia korzyści płynące z przynależności do różnych grup społecznych

- dostrzega wpływ grupy na jednostkę

- charakteryzuje współczesny model rodziny

 

- omawia hierarchię grupy

- przedstawia cechy, jakie powinien mieć przywódca grupy

- tłumaczy, na czym polega wartość i rola rodziny oraz specyfika więzi rodzinnych

 

- wyjaśnia terminy: rodzina niepełna, rodzina przybrana, rodzina zastępcza

6. Życie szkoły

- władze szkolne

- statut szkoły

- prawa i obowiązki ucznia

- zadania samorządu uczniowskiego

- wyjaśnia, czym jest statut szkoły

- wymienia podstawowe prawa i obowiązki ucznia

 

- omawia strukturę władz szkoły

- podaje przykłady działań samorządu uczniowskiego

 

- określa zadania poszczególnych organów władz szkoły

- przedstawia historię swojej szkoły i biografię jej patrona

- podaje sposoby aktywnego uczestniczenia w życiu szkoły

 

- omawia wybrany problem swojej społeczności szkolnej i wskazuje sposoby jego rozwiązania

7. Normy i zasady

- formalne i nieformalne normy społeczne

- funkcje norm społecznych

- prawa obywatelskie

- tolerancja i rodzaje nietolerancji

- dyskryminacja osób i grup społecznych

- rozpoznaje podstawowe zasady i normy współżycia społecznego

- wymienia podstawowe prawa obywatelskie Polaków

- omawia przyczyny dyskryminacji w szkole

- wyjaśnia, dlaczego należy przestrzegać norm społecznych

- tłumaczy, na czym polega tolerancja i nietolerancja

- podaje przyczyny nietolerancji

 

- podaje przykłady postępowania zgodne z określonymi normami

- omawia skutki nieprzestrzegania norm społecznych

- przedstawia prawa i wolności obywatelskie Polaków

- określa, czym zajmuje się Rzecznik Praw Obywatelskich w Polsce

- wyjaśnia termin: wolność słowa

- rozpoznaje zagrożenia związane z nietolerancją, na podstawie tekstu źródłowego

- uzasadnia, które normy społeczne uważa za najważniejsze

- wymienia przykłady nietolerancji we współczesnym świecie

 

- przedstawia sposoby zapobiegania dyskryminacji

w szkole

Rozdział II: Naród i społeczeństwo

1. Mój udział w życiu społecznym

- społeczność

- społeczność lokalna

- tradycja lokalna

- lokalne stowarzyszenia

i organizacje

- potrzeby człowieka i ich podział

- hierarchia potrzeb

 

- wyjaśnia terminy: społeczność, społeczność lokalna

- tłumaczy, czym są potrzeby

- wskazuje potrzeby niższego i wyższego rzędu

 

- wymienia elementy składające się na tradycję lokalną swojego miejsca zamieszkania

- podaje informacje na temat swojej najbliższej okolicy

- wymienia różne sposoby realizacji tej samej potrzeby

- wymienia korzyści płynące z życia w społeczności

- podaje przykłady stowarzyszeń i organizacji lokalnych

- charakteryzuje działalność lokalnego stowarzyszenia, na podstawie tekstu źródłowego

- przedstawia hierarchię potrzeb według A. Maslowa

- określa zadania lokalnych stowarzyszeń i organizacji

- omawia problemy występujące w społeczności lokalnej

 

- inicjuje działania mające na celu rozwiązanie lokalnych problemów

2. Razem stanowimy naród

- naród

- tożsamość narodowa

- dziedzictwo narodowe

- symbole narodowe i ich historia

- kształtowanie się narodu polskiego

 

- wyjaśnia termin: naród

- wymienia polskie symbole narodowe

 

- wyjaśnia terminy: tożsamość narodowa, dziedzictwo narodowe

- podaje daty polskich świąt narodowych

- omawia czynniki sprzyjające kształtowaniu się narodów

- podaje przykłady polskiego dziedzictwa narodowego

- określa rolę symboli narodowych

 

- przedstawia etapy powstawania narodu polskiego

- wyjaśnia, dlaczego utrata niepodległości i okres zaborów wpłynęły na kształtowanie świadomości narodowej Polaków

- wymienia zalety uczestnictwa w tworzeniu kultury narodowej

- omawia dobre oraz złe strony wielonarodowości

3. Od patriotyzmu do szowinizmu

- ojczyzna

- mała ojczyzna

- patriotyzm

- patriotyzm lokalny

- nacjonalizm,

szowinizm, rasizm, kosmopolityzm

- stereotypy narodowe

 

- wyjaśnia terminy: ojczyzna, patriotyzm

- przedstawia obowiązki obywateli wobec ojczyzny

 

- tłumaczy, na czym polega patriotyzm lokalny

- wymienia rodzaje patriotyzmu, na podstawie tekstu źródłowego

- charakteryzuje różne postawy patriotyczne – nacjonalizm, szowinizm i kosmopolityzm

- określa, czym jest stereotyp i wymienia jego cechy

- wyjaśnia, czym był Holocaust

- wskazuje różnice pomiędzy patriotyzmem a nacjonalizmem i szowinizmem

 

- charakteryzuje współczesne formy patriotyzmu

- omawia przyczyny Holocaustu

- wyjaśnia znaczenie stereotypu w odniesieniu do narodów

- podaje przykłady pozytywnych stereotypów narodowych

4. Mniejszości narodowe

- mniejszości narodowe i etniczne

- prawa mniejszości narodowych i etnicznych

- emigracja i imigracja

- Polonia na świecie

 

- wyjaśnia terminy: mniejszości narodowe, mniejszości etniczne

- wymienia mniejszości narodowe i etniczne mieszkające w Polsce

 

- podaje podstawowe prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce

- uzasadnia konieczność poszanowania odrębności kulturowej mniejszości narodowych

- wskazuje największe skupiska Polonii na świecie

- omawia prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce

- wskazuje na mapie państwo, w którym znajduje się największe skupisko Polonii

- podaje czynniki wpływające na kształtowanie poczucia odrębności kulturowej, na podstawie tekstu źródłowego

- wskazuje więzi łączące Polonię z państwem i narodem polskim

- wymienia dziedziny aktywności Polonii

- omawia pozytywne i negatywne skutki emigracji Polaków

- ocenia stosunek Polaków do mniejszości narodowych

 

5. Społeczeństwo i hierarchia społeczna

- społeczeństwo

- społeczeństwo informacyjne

- globalna wioska

- klasy i warstwy społeczne

- awans społeczny i degradacja społeczna

- wyjaśnia termin: społeczeństwo

- wymienia klasy społeczne

 

- wyjaśnia termin: globalna wioska

- tłumaczy, czym jest społeczeństwo informacyjne

- wskazuje różnice między życiem społeczeństwa pierwotnego i współczesnego

- charakteryzuje klasę średnią

- charakteryzuje klasy i warstwy społeczne

- wymienia korzyści wynikające z obecności w społeczeństwie klasy średniej, na podstawie tekstu źródłowego

- opisuje funkcjonowanie wybranego społeczeństwa pierwotnego

- przedstawia dobre i złe strony przynależności do wybranej klasy społecznej

 

- wyjaśnia, na czym polega awans społeczny i degradacja społeczna

6. Polskie społeczeństwo

- współczesne społeczeństwo polskie

- podział klasowy polskiego społeczeństwa

 

- wymienia klasy społeczne występujące w Polsce

 

- charakteryzuje współczesne społeczeństwo polskie

- przedstawia kwestie związane ze szkolnictwem wyższym w Polsce, na podstawie tekstu źródłowego

- charakteryzuje problemy społeczne występujące w Polsce

 

- omawia poziom wykształcenia społeczeństwa polskiego

- przedstawia korzyści i zagrożenia, jakie niesie ze sobą powszechny dostęp do internetu

- tłumaczy przyczyny małej liczebności polskiej klasy średniej

Rozdział III: Państwo

1. Po co ludziom państwo?

- państwo

- państwa federacyjne i unitarne

- cechy państwa

- funkcje państwa

- obywatelstwo

- narodowość

- wyjaśnia termin: państwo

- przyporządkowuje Polskę do właściwego rodzaju państwa

- wymienia cechy państwa

- podaje nazwy trzech państw federacyjnych i unitarnych

- określa funkcje państwa

- rozróżnia pojęcia obywatelstwo i narodowość

- omawia cechy państwa

- opisuje wewnętrzne i zewnętrzne funkcje państwa

- wyjaśnia termin: repatriacja

- wskazuje na mapie państwa federacyjne i unitarne

- przedstawia sposoby uzyskania obywatelstwa polskiego

 

- samodzielnie tworzy definicje państwa federacyjnego i państwa unitarnego

- ocenia relacje państwo – obywatel

 

2. Ustroje polityczne

- państwa demokratyczne, autorytarne i totalitarne

- republika

- monarchia

- system prezydencki, parlamentarny i mieszany

- charakteryzuje ustroje: demokratyczny, autorytarny i totalitarny

- wskazuje różnice między monarchią a republiką

 

- wymienia nazwy dwóch państw demokratycznych, autorytarnych i totalitarnych

- podaje nazwy dwóch monarchii i republik

- opisuje, na czym polegają mechanizmy wpajania społeczeństwu określonej ideologii, na podstawie tekstu źródłowego

- charakteryzuje rolę obywateli w państwie demokratycznym, autorytarnym i totalitarnym

- wyjaśnia terminy: ideologia, gospodarka centralnie sterowana, kadencja

 

- opisuje sposoby powstawania trzech typów ustrojów politycznych

- wyjaśnia genezę różnych form rządów

- wskazuje na mapie państwa demokratyczne, autorytarne i totalitarne

- odszukuje na mapie monarchie i republiki

- rozpoznaje przywódców najważniejszych państw współczesnych

- wyjaśnia terminy: indoktrynacja, pucz, system prezydencki, parlamentarny i mieszany

 

3. Demokracja

- demokracja bezpośrednia i pośrednia

- istota demokracji

- termin: prawa człowieka

- prawa i wolności obywatelskie w państwie demokratycznym

 

- wyjaśnia istotę demokracji

- wymienia prawa i wolności obywatelskie w państwie demokratycznym

- wyjaśnia terminy: radni, posłowie, referendum

- odróżnia demokrację bezpośrednią od pośredniej

- podaje przykłady zastosowania różnych form demokracji bezpośredniej i pośredniej

- tłumaczy, czym jest kultura polityczna, na podstawie tekstu źródłowego

- uczestniczy w dyskusji na temat stosowania zasad demokratycznych w życiu codziennym

- wyjaśnia terminy: inicjatywa obywatelska, plebiscyt, konsultacje społeczne

- wyjaśnia, w jaki sposób państwo demokratyczne dba o dobro obywateli

- wymienia przykłady praw przysługujących obywatelom w krajach demokratycznych

- przyporządkowuje prawa obywateli do odpowiednich kategorii praw

- tłumaczy, na czym polegają różne rodzaje demokracji

- uzasadnia wyższość demokracji nad innymi ustrojami politycznymi

 

- ocenia znaczenie kultury politycznej dla funkcjonowania państwa demokratycznego

 

4. Zalety i wady demokracji

- zalety i wady demokracji

- demokracja większościowa i konstytucyjna

- dobro państwa a dobro partii

- wymienia zalety i wady ustroju demokratycznego

 

- tłumaczy, na czym polega demokracja większościowa i demokracja konstytucyjna

- wyjaśnia, na czym polegają działania dla dobra państwa

 

- omawia zagrożenia, które wiążą się z demokracją większościową

- przedstawia znaczenie współpracy i kompromisu dla funkcjonowania demokracji, na podstawie tekstu źródłowego

- rozróżnia pojęcia dobro państwa i dobro partii

- wymienia cechy charakteru i osobowości, którymi powinien się odznaczać dobry polityk

 

- przedstawia swoją opinię na temat polskiej demokracji

5. Społeczeństwo obywatelskie

- obywatelstwo

- inicjatywa obywatelska i społeczeństwo obywatelskie

- formy społecznego protestu

- obywatelskie nieposłuszeństwo

- wyjaśnia termin: obywatelstwo

- wymienia prawa i obowiązki obywatela Polski

- omawia cechy charakteryzujące dobrego obywatela

 

- tłumaczy, na czym polega istota społeczeństwa obywatelskiego

- przedstawia formy udziału obywateli w życiu publicznym

- rozróżnia formy społecznego protestu

- wymienia cechy, którymi powinny charakteryzować się osoby chcące brać aktywny udział w życiu społecznym, na podstawie tekstu źródłowego

- uzasadnia konieczność udziału obywateli w życiu publicznym

- wyjaśnia terminy: „weto ludowe”, strajk pracowniczy, organizacja pożytku publicznego

- uczestniczy w dyskusji dotyczącej wpływu obywateli na sprawy ważne dla całego państwa

- wskazuje sposoby rozwiązań problemów lokalnych i ogólnokrajowych z wykorzystaniem różnych form inicjatywy obywatelskiej

- prowadzi dyskusję dotyczącą wpływu obywateli na sprawy ważne dla całego państwa

6. Organizacje pozarządowe

- organizacje pozarządowe

- wolontariat

- stowarzyszenia i fundacje

 

- rozróżnia trzy sektory życia społecznego

- wyjaśnia termin: wolontariat

- wyjaśnia termin: organizacja pozarządowa

- wskazuje różnice między działalnością fundacji i stowarzyszenia

- omawia zadania organizacji pozarządowych

 

- przedstawia zasady wolontariatu

- tłumaczy, jaką rolę odgrywają w społeczeństwie organizacje non profit, na podstawie tekstu źródłowego

- podaje przykłady organizacji non profit działających w najbliższej okolicy

- wskazuje korzyści wynikające z pracy wolontariuszy dla obywatela i społeczeństwa

 

7. Patologie w państwie demokratycznym

- demagogia

- populizm

- przykłady patologii władzy: korupcja, biurokratyzacja, centralizacja

- wymienia patologie władzy

- wskazuje przykłady nadmiernej biurokratyzacji

- wyjaśnia terminy: demagogia, populizm

- tłumaczy, na czym polegają: korupcja, biurokratyzacja, centralizacja

 

- rozpoznaje wystąpienie o charakterze populistycznym

- wymienia skutki korupcji

 

- uczestniczy w dyskusji lub debacie na temat sposobów zwalczania patologii władzy

 

- prowadzi dyskusję lub debatę na temat sposobów zwalczania patologii władzy

- opracowuje szkolną kampanię walki z korupcją

Rozdział IV: Mój udział w życiu gospodarczym

1. Po co ludziom pieniądze?

- historia pieniądza

- karty płatnicze

- konto bankowe

- funkcje pieniądza

- wymienia funkcje pieniądza

- wyjaśnia, jak należy posługiwać się kartą płatniczą

 

- przedstawia historię pieniądza

- omawia funkcje pieniądza

- uczestniczy w dyskusji na temat przyszłości pieniądza

- przedstawia pozytywne strony posiadania karty płatniczej

- wymienia pozytywne i negatywne skutki nieograniczonego dostępu do pieniędzy

- tłumaczy ideę wprowadzania wspólnej europejskiej waluty – euro

2. ABC gospodarki

- gospodarka i jej działy

- gospodarka centralnie planowana

- gospodarka wolnorynkowa

- popyt i podaż

- równowaga rynkowa

- konkurencja i monopol

- wyjaśnia, czym jest gospodarka

- wyjaśnia terminy: konkurencja, monopol

- charakteryzuje poszczególne działy gospodarki

- wyjaśnia terminy: popyt, podaż

- wskazuje różnice pomiędzy gospodarką centralnie planowaną i gospodarką wolnorynkową

- tłumaczy, na czym polega monopol i konkurencja

- charakteryzuje polską gospodarkę

- określa zależność między popytem i podażą

 

- wyjaśnia, czym jest koniunktura gospodarcza

3. Ekonomia w moim domu

- gospodarstwo domowe

- źródła dochodów gospodarstw domowych

- budżet domowy

- wydatki stałe i zmienne

- konsument

- prawa konsumenta

- obowiązki sprzedawcy

- umowa kupna-sprzedaży

- gwarancja towaru

- reklamacja

- dochodzenie praw konsumenta

- wyjaśnia, czym jest gospodarstwo domowe

- przedstawia różne źródła dochodów w gospodarstwach domowych

- planuje swoje wydatki

- wyjaśnia, kim jest konsument

- wymienia podstawowe prawa konsumenta

- tłumaczy, czym jest gwarancja towaru

 

- wymienia rodzaje gospodarstw domowych

- podaje sposoby zgłaszania reklamacji

- wskazuje instytucje zajmujące się ochroną praw konsumenta

- planuje budżet domowy

- wyjaśnia, czym są wydatki stałe i zmienne

- podaje, na co należy zwrócić uwagę przy dokonywaniu zakupu towaru

- omawia prawa konsumenta i obowiązki sprzedawcy

- prawidłowo wypełnia formularz reklamacyjny

 

- określa liczebność i rodzaje współczesnych polskich gospodarstw domowych

 

- wymienia zadania rzecznika konsumentów

- tłumaczy, czym zajmuje się Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

4. Podatki i budżet państwa

- idea podatków

- rodzaje podatków w Polsce

- budżet państwa

 

 

- wyjaśnia termin: podatek

- uzasadnia potrzebę płacenia podatków

- wyjaśnia, czym jest budżet państwa

 

- wymienia rodzaje podatków w Polsce

- podaje wysokość stawek podatkowych obowiązujących w Polsce

- wskazuje źródła dochodów i wydatków państwa

- charakteryzuje rodzaje podatków w Polsce

- tłumaczy, na czym polega zjawisko „szarej strefy”

- wyjaśnia terminy: deficyt budżetowy, NIP, PIT, CIT, VAT

- oblicza wysokość podatku dochodowego płaconego przez obywatela

 

 

- opisuje sposoby pokrywania deficytu budżetowego

- ocenia skalę podatkową obowiązującą w Polsce na tle innych państw

- przedstawia własne propozycje inicjatyw, które można by finansować z dochodów państwa

5. System bankowy

- system pieniężny

- rodzaje banków i ich specyfika

- usługi bankowe

- reklama usług bankowych

- wyjaśnia terminy: waluta, konto bankowe, lokata, kredyt

- określa istotę działalności banków

- wyjaśnia terminy: emisja, NBP, Rada Polityki Pieniężnej

- omawia prawo popytu i podaży

 

- wskazuje szanse i zagrożenia wynikające z korzystania z różnorodnych usług bankowych

 

- wymienia zadania Narodowego Banku Polskiego i Rady Polityki Pieniężnej

- określa czynniki kształtujące prawo popytu i podaży

- omawia rolę reklamy w sektorze bankowym

- wyjaśnia, co wpływa na tworzenie systemu pieniężnego w danym państwie

- porównuje i ocenia jakość usług bankowych

- prezentuje ofertę wybranych banków internetowych

6. Giełda papierów wartościowych

- giełda i jej rodzaje

- rodzaje papierów wartościowych

- specyfika gry na giełdzie

- wyjaśnia terminy: giełda, makler, akcja, obligacja

 

- wyjaśnia terminy: indeks giełdowy, hossa, bessa

- wskazuje różnice między akcjami a obligacjami

- wymienia nazwy miast, w których znajdują się największe współczesne giełdy papierów wartościowych

 

- opisuje, na czym polega praca maklera i gra na giełdzie

- ocenia ryzyko związane z grą na giełdzie

 

- odszukuje w internecie informacje o wynikach indeksów giełdowych

- przedstawia zasady funkcjonowania funduszy inwestycyjnych

7. Ożywienie gospodarcze i kryzys

- warunki rozwoju gospodarczego państwa

- przyczyny kryzysu gospodarczego

- wpływ władz państwowych na rozwój gospodarczy

- produkt krajowy brutto i inne wskaźniki gospodarki: produkt narodowy brutto, produkt krajowy brutto na osobę

- wyjaśnia terminy: koniunktura, recesja, inflacja

- wymienia skutki ożywienia i kryzysu gospodarczego dla obywateli

 

- wyjaśnia terminy: produkt krajowy brutto, produkt krajowy brutto na osobę

- tłumaczy, za pomocą jakich wskaźników można ocenić stan gospodarki

- określa czynniki wpływające na ożywienie i kryzys gospodarczy w państwie

- wymienia skutki ożywienia i kryzysu gospodarczego dla państwa i przedsiębiorców

- wskazuje szanse i zagrożenia wynikające z ingerencji władz państwowych w gospodarkę danego kraju

- odszukuje w rocznikach statystycznych i internecie informacje o wartości wskaźników stanu gospodarki w Polsce

- opisuje mechanizm powstawania inflacji

 

- ocenia aktualny stan polskiej gospodarki

- porównuje obecny stan polskiej gospodarki z sytuacją gospodarczą w innych krajach Unii Europejskiej

- porównuje wskaźniki poziomu polskiej gospodarki ze wskaźnikami stanu gospodarki innych państw

 

 

 

 

Aktualności

Kontakt

  • Gimnazjum im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kaliszu Pomorskim
    ul. Toruńska 9, 78-540 Kalisz Pomorski
  • 94- 361-7492 Dyrektor: Dorota Ławniczak; Wicedyrektor: Anna Rydzewska

Galeria zdjęć